Uit het hart volmondig ja, maar vanuit een lege portemonnee nee. Dat was de hoofdlijn van de PSR voor deze door de VVD fractie ingediende motie. Het hart is natuurlijk bij de bewoners van Sint Maarten met hun ongekende schade. Maar de andere kant van de weegschaal geeft aan dat er geen middelen voorhanden zijn. In de supermarkt moet je de boodschappen uit je karretje of mandje ook direct afrekenen. Onze gemeente heeft al met al zeker geen rooskleurig financieel beeld. Ook speelde bij onze afweging mee dat voor de toekomstige periode de gemeente financieel weinig tot geen bewegingsruimte zal hebben.

De PSR is van mening dat iedere gemeente in Nederland geld kan overmaken voor de actie Sint Maarten, maar dat Vlissingen dat niet moet doen over de rug van de andere gemeenten. Zij betalen immers voor onze schuld d.m.v. het gemeenschappelijk gemeentefonds. Als elke Vlissingen naar draagkracht een bedrag overmaakt dan is dat onze steun aan Sint Maarten.

De PSR stemde tegen de motie, nogmaals niet om het hart, maar om de lege schatkist van onze gemeente.

De Partij Souburg Ritthem heeft de brief van de Raad voor de financiële d.d. 16 mei 2017 verhoudingen gelezen. Onderstaand ons beeld / reactie.

Naar aanleiding van de brief van Rfv rept de media over falend financieel beleid.

Een tweede keer zou je niet verwachten. Maar ja hoor, het gesprek na het vorige rapport en brief heeft weinig bijgedragen. Ook nu bij het rapport over 2016 een keiharde insteek op de gemeente Vlissingen. De Raad maakt vlak voor haar opheffen nog even een statement. Laat nog even haar tanden zien, spierballentaal. Geheel de vrijheid van deze Raad, maar de gemeente Vlissingen moet alles op financieel gebied bespreken met de artikel 12 inspecteurs van het ministerie van BiZa en toezichthouder provincie Zeeland. Een aantal zaken in de brief van de Raad vallen specifiek op.

1. geplande bezuinigingen achter op schema: de artikel 12 inspectie heeft in het rapport over 2016 al aangegeven dat de bezuiniging op personeel weinig realistisch is; de bezuinigingen op sport en cultuur hebben zoals afgesproken langere looptijden; clustervergelijkingen lopen nog evenals onderzoek naar door de gemeenteraad ingebrachte posities; alles in frequent overleg met de artikel 12 inspecteurs van het ministerie van BiZa en toezichthouder provincie;
2. OZB-tarieven naar 150%: de afspraak met de artikel 12 inspectie is gemaakt om te komen tot 150% in een groeimodel tot 2020; zonder resultaat van het onderzoek naar belangen van Rijkswege bij de aankoop van het Scheldekwartier is de OZB groei ingezet, maar de mate van belang van het Rijk kan nog wel eens verrassend groot zijn gezien de aankoopprijs van het terrein voor € 34 miljoen; dan zou sprake zijn van geen 150% maar 140%;
3. normale exploitatie: in de brief wordt aangegeven dat voor de normale exploitatie sprake is van een positieve reserve van € 31,719 mio; het probleem is dus nagenoeg geheel terug te brengen tot de grondexploitaties;
4. eigen verantwoordelijkheid en aankoop Scheldekwartier: de gemeente is in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de aankoop van het Scheldekwartier, maar volgens de Rfv is duidelijk (?) dat het Rijk vanuit verschillende overwegingen (?) belang heeft gehad bij deze aankoop; door het Rijksbelang kan dus niet gesteld worden dat de gemeente zelf verantwoordelijk is voor de aankoop en de daardoor ontstane financiële situatie; dit alles terwijl de artikel 12 inspecteurs pas een onderzoek hiernaar afronden in de 2^e helft van 2017; het lijkt uiterst praktisch en tijdbesparend als de artikel 12 inspectie de feiten bij de Rfv opvraagt;
5. grondexploitaties: de accountant stelde een externe toets op de grondexploitaties verplicht om tot een algehele herziening te kunnen komen; de grondexploitaties werden naar realistische cijfers teruggebracht met het treffen van een grote voorziening als gevolg; de accountant heeft heel kritisch gekeken en nog een aantal relevante zaken voor aanpassing aangedragen; de artikel 12 inspecteurs van het ministerie van BiZa en de toezichthouder hebben akkoord gegeven; een eventueel noodzakelijke actualisatie is in de jaren 2023 en 2028 voorzien;
6. precario: het in de brief gestelde over de precariobelasting lijkt niet juist te zijn, de incidentele boeking is akkoord door artikel 12 inspecteurs en toezichthouder provincie; van een plan maken om op te vangen lijkt dus geen sprake;
7. krachtige regierol provincie: de provincie Zeeland wordt aangesproken op haar verantwoordelijkheid om de woningbehoefte in de regio af te stemmen; wat ons betreft is dit ook voor bedrijventerreinen van toepassing; de onderlinge concurrentie specifiek tussen Middelburg en Vlissingen is enorm, zo ook zijn de financiële belangen zwaarwegend; het grootste belang voor de provincie lijkt het voorkomen van een 2^e artikel 12 gemeente op 13 Zeeuwse gemeenten;
8. reserve Sociaal Domein: ook door de artikel 12 inspecteurs is aangegeven om deze reserve net als de andere reserves telkens kritisch te bezien op nut en noodzaak; de prognose voor de komende jaren geeft voor het Sociaal Domein behoorlijke tekorten aan; als er géén reserve mag zijn op welke andere manier kan de gemeente Vlissingen deze gaten, vooral veroorzaakt door Rijksbezuinigingen, opvullen met een uiterst beperkte nieuwe algemene reserve van € 2,5 miljoen; behoedzaamheid is gewenst;
9. belofte over ondergrens van voorzieningen in relatie tot bezuinigingen: vanaf aanvang is aangegeven dat de gemeente Vlissingen op minimum niveau moet kunnen leveren wat voorzieningen betreft als andere gemeenten; forse ingrepen op sport en cultuur vragen al heel veel van onze inwoners; als volgens de Rfv de eis is, bezuinig de gemeente Vlissingen kapot dan moet dat maar klip en klaar gezegd worden;

De Raad voor de financiële verhoudingen is geheel vrij om te schrijven wat de Raad wil, maar enige kennis van zaken in het dossier “Vlissingen artikel 12 gemeente” mag van dit orgaan zeker gevraagd worden. Enige nuance is op dit niveau een vereiste. Verificatie van gegevens is ook een logisch punt. Deze Raad zet een toon die volgens ons niet bijdraagt aan de gezamenlijke aanpak van de artikel 12 inspecteurs van het ministerie van BiZa, de provincie Zeeland als toezichthouder, het college van B&W en de gemeenteraad die zich allemaal buitengewoon genoodzaakt en verplicht voelen om zorg te dragen voor het weer op orde brengen en gezond maken van de gemeentelijke financiën.

Het college van Burgemeester en Wethouders is, evenals de gemeenteraad, voortvarend aan de slag om de financiële puinhoop aan te pakken en op te ruimen.

Heel veel mensen hebben in de Donald Duck de verhalen van de stinkend rijke Dagobert Duck gelezen. Pakhuizen vol met geld. Het was niet op te krijgen. Wat een visioen voor veel mensen.  Hoe is het met de Vlissingse geldpakhuizen gesteld? Schrikbarend slecht, alle bodems zijn inzicht. Nog alleen wat kleingeld met nauwelijks waarde is achtergebleven. Bij ongewijzigd beleid stijgt de schuld van onze gemeente richting 2019 naar 268 miljoen euro. Daarnaast worden inkomsten binnen de grondexploitaties geschat met een waarde van 54 miljoen euro in vier jaarschijven.

De hoogte van dit bedrag is een wens, maar een wens die zeker niet gaat uitkomen. Met de kennis van de afgelopen tien jaar is dat zelfs bewijsbaar. Dan zal de schuld nog verder gaan stijgen richting de 300 miljoen of nog meer. Luchtkastelen in de Donald Duck is leuk, speels en niet de werkelijkheid. De financiële positie van de gemeente Vlissingen is de echte waarheid en dagelijks werkelijkheid. Dan moet er een slot op de deur. Dan mag er alleen geld worden uitgegeven als er inkomsten zijn. Dit is specifiek van toepassing op de grondexploitaties.

Ook voor de grondexploitaties moet een O&O systeem ingericht worden. Onontkoombaar en onuitstelbaar. Een keer moet gezegd worden de stabilisatiegrens van de schuldpositie is maximaal 250 miljoen euro. En dan niet roepen de gemeente Vlissingen kan heel goed lenen, want als de rente 2% stijgt dan is het rentebedrag voor Vlissingen nagenoeg onbetaalbaar. Verdere bezuinigingen zullen dan weer noodzakelijk zijn.

Misschien heeft de Raad voor de financiële verhoudingen wel een punt door te zeggen dat onze gemeente moet overwegen om in elk geval met de grondexploitatie Scheldekwartier te stoppen. Dagobert Duck kon in zijn geld zwemmen. Wij kunnen heel hard op de bodem van de lege geldpakhuizen vallen. Dat vraagt in elk geval het overdenken en bespreken van deze materie. Geen struisvogelpolitiek dus. Aanpakken die problemen.

Rijnco-Jan Suurmond.

Artikel 12

Een gemeente met een ‘artikel 12’- status staat onder curatele van het Rijk vanwege een structureel slechte financiële positie. De rijksoverheid geeft uit het gemeentefonds extra geld in ruil voor streng toezicht.

Doordat veel gemeenten een afkeer hebben van de status van ‘artikel 12’ – gemeente, vragen ze in geval van financiële nood te laat om hulp. Uit ervaringen blijkt achteraf dat het steeds maar uitstellen van het aanvragen van ‘artikel 12’ de financiële problemen in de gemeente heeft vergroot. Het leidende motief achter ‘artikel 12’ is door de tijd heen hetzelfde gebleven: de behoefte aan een vangnet voor gemeenten die in de financiële problemen zitten.

Het aantal ‘artikel 12’ gemeenten is gedaald van 143 in het eerste uitkeringsjaar 1967 naar 4 in 2010. Deze daling is in de jaren 70 het sterkst geweest. Vanaf 2000 heeft het aantal zich gestabiliseerd rond het aantal van vier. Een beter financieel verdeelstelsel en het verdwijnen van veel kleine gemeenten zijn twee hoofdredenen voor de daling. De provincies hebben een rol als financieel toezichthouder en zien erop toe dat alle gemeenten in de provincie er financieel gezond voorstaan. Het is immers de wettelijke taak van de provincie, te voorkomen dat gemeenten in een uitzichtloze financiële positie terechtkomen.

Hoe ‘erg’ is de ‘artikel 12’- status eigenlijk? Je hoort wel eens de luchtige opmerking dat het Rijk alle betalingen uiteindelijk toch wel goedkeurt. Het gaat dan alleen om betalingen voor het hoogst noodzakelijke. Leuke dingen zijn niet meer aan de orde. Het wachten op betere tijden is dan geen alternatief omdat de ellende blijft meeslepen. Er dient uiteindelijk weer een reëel perspectief op een financieel gezonde positie te zijn.

De gemeenteraad heeft donderdag 14 januari 2016 het ‘artikel 12’- rapport van de inspecteur BZK ontvangen. De bespreking van dit rapport met de gemeenteraad is op donderdag 11 februari 2016.

Rijnco-Jan Suurmond
rjsuurmond@zeelandnet.nl