Geen marinierskazerne, maar een compensatiepakket
De boosheid was groot in januari toen bleek dat de marinierskazerne niet in Vlissingen zou komen. De liegende staatssecretaris van Defensie die achter onze rug om naar alternatieve locaties zocht kreeg de Zeeuwen in beweging. Met bussen vol gingen ze naar Den Haag om hun ongenoegen te uiten tijdens het debat in de Tweede Kamer hierover. Het mocht niet baten, het ging toen niet over de inhoud, maar over het functioneren van de staatssecretaris, die overigens gewoon mocht blijven. Het Kabinet stond op het standpunt dat de Zeeuwen gecompenseerd moesten worden, de Tweede Kamer vond vervolgens dat dit ruimhartig moest gebeuren.

Op vrijdag 6 maart vond het eerste gesprek plaats tussen de Zeeuwse delegatie, Bernard Wientjes als beoogd speciaal adviseur en – toen nog – minister Knops. Een klein vier maanden later, op 26 juni werd het compensatiepakket ‘Wind in de zeilen, een nieuw begin’. gepresenteerd aan de Zeeuwen door speciaal adviseur Bernard Wientjes, een pakket waar de PSR content mee is. In dit artikel wordt met name ingegaan op de effecten voor Souburg, Ritthem en Vlissingen.

Inhoud van het compensatiepakket
Het pakket is opgebouwd langs drie lijnen (uitgangspunten):
1: vergoeding van de schade;
2: kom met concrete maatregelen waarmee de sociaal-economische structuur van Zeeland en van Vlissingen mee kan worden versterkt en
3: kijk hoe het beeld van het vestigingsklimaat in Zeeland kan worden versterkt.

Vergoeden van de geleden schade
Vlissingen krijg op 1 september €5,3 miljoen euro overgemaakt. Dat is het bedrag aan directe schade: investeringen en mensuren. Daar komt nog €2 miljoen euro bij voor misgelopen belastinginkomsten. De andere misgelopen inkomsten worden vergoed via de andere onderdelen van het compensatiepakket. Na besluitvorming door de gemeenteraad over de aflossing van de gemaakte kosten later dit jaar blijft er dan €3,2 miljoen over en dat bedrag is dan vrij besteedbaar voor Vlissingen.

Delta Kenniscentrum
Zeeland is sterk in voedsel en energie, bovendien weten we alles van water. Die thema’s zijn dan ook waar het nieuwe Delta Kenniscentrum zich op richt (met een directe nieuwe werkgelegenheid voor 140 mensen). De onderwijsketen van mbo- hbo- en universitair onderwijs wordt hierdoor enorm versterkt, dit in samenwerking met de universiteiten van Utrecht en Wageningen, maar ook het NIOZ in Yerseke. Kennis, onderwijs en innovatie, daar draait het hier dan ook om: 4 nieuwe mbo-opleidingen en 3 hbo-opleidingen. Vijf masteropleidingen zullen er bovendien voor gaan zorgen dat de Zeeuwse jongeren ook in Zeeland een universitaire master kunnen volgen. Dat bindt jongeren aan Zeeland en er zullen jongeren van buiten de provincie komen studeren, zo’n 200 extra per jaar is de verwachting. De totale investering bedraagt €68 miljoen. Vanaf studiejaar 2021 moet er kunnen worden gestart met de opleidingen.
Om van het gebied van het Kenniscentrum een voor studenten en voor start ups aantrekkelijk gebeid te maken, wordt er fors in geïnvesteerd (€15 miljoen). De al geplande ontwikkeling van de Kenniswerf kunnen nu in vijf jaar worden uitgevoerd i.p.v. in vijftien jaar. Bovendien krijgt ook het Stationsgebied een upgrade (€5 miljoen). Tot slot, niet onbelangrijk, wordt de rijksbijdrage in het investeringsfonds Zeeland vergroot met €20 miljoen. Dit vergroot de kans op succesvolle acquisitie met een hoge research en development component.

Law Delta
Door Bernard Wientjes is gezocht naar een alternatieve invulling van het kazerneterrein. Hiervoor had hij bij alle ministeries gesprekken. Het ministerie van Justitie en Veiligheid zocht een plek voor een hoogbeveiligde zittingslocatie. De ervaring in Vught leert dat je dat kunt combineren met een penitentiaire inrichting, waaronder een extra beveiligde inrichting zodat je het vervoer van de gevangenen kunt beperken. Dit is namelijk altijd een beetje zwakke schakel. Door nu dit te combineren en er ook nog een (beveiligde) verblijfslocatie aan te koppelen voor de rechters en de advocaten versterk je dit nog. Tot slot wordt de Law Delta nog aangevuld met strategisch kenniscentrum georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Dit is (helaas) noodzakelijk in de strijd tegen de georganiseerde misdaad. De vestiging van het Justitieel Complex Vlissingen brengt werkgelegenheid met zich mee van 200 arbeidsplaatsen bij de start tot 500 in vol bedrijf. Waarvan ongeveer 80% op mbo-niveau.Voor de marinierskazerne was een gebied gereserveerd van bijna 70 hectare, voor de Law Delta is dat er ongeveer 10. Het grootste gedeelte van het gebied is daarmee dus beschikbaar voor mogelijk andere ontwikkelingen. Op dit moment zijn er twee locaties in beeld. De komende tijd zal een kwartiermaker in overleg met het Rijksvastgoedbedrijf een voorstel doen voor de definitieve locatie. De locatie is daarmee dus nog niet bepaald. Wel is de uitdrukkelijke wens van Justitie dat het Justitieel Complex Vlissingen in 2026 operationeel zou moeten zijn.

Bereikbaarheid
Een echt knelpunt wanneer je het hebt over het versterken van de sociaal-economische structuur en het bereikbaar zijn van zowel Zeeland als de Randstad met openbaar vervoer zijn met name de huidige treinverbindingen. Reden voor Bernard Wientjes om de frequentie van het aantal intercity’s te verhogen naar één per uur, tegelijkertijd stoppen deze treinen dan op minder stations. De sprinters zorgen voor de verbinding van alle stations in Zeeland. Het stationsgebied van Vlissingen wordt aangewezen als proeflocatie voor de ontwikkeling van slimme mobiliteit voor nu en in de toekomst.

Zorg
De komende tien jaar gaat 50% van de Zeeuwse huisartsen met pensioen (70% van hen is momenteel ouder dan 57 jaar). Reden om zwaar in te zetten op de komst van nieuwe huisartsen. De komst van een huisartsenopleiding draagt bij aan het wekken van de interesse voor het zich vestigen in Zeeland. Dat is extra van belang omdat de huisarts de spil is in het zorgnetwerk (van de toekomst).

De ontwikkeling van een innovatief gezondheidscentrum in Vlissingen dat als model kan gaan dienen voor de verdere uitrol in Zeeland is een uitgelezen kans om de moderne gezondheidszorg in onze gemeente vorm te geven. Zoveel mogelijk partijen, van het sociaal domein, GGD, GGZ, huisartsen tot specialisten werken hierin samen.

De Zeeuwse Zorg Coalitie (de regionale zorgaanbieders, CZ en gemeenten) heeft een plan ingediend bij speciaal adviseur Bernard Wientjes met de titel: “Samen werken aan een toekomstbestendige zorginfrastructuur in Zeeland die de economie en de leefbaarheid in Zeeland bevordert”. De vergrijzing en het feit dat het ingewikkeld is om voldoende goed gekwalificeerde zorgmedewerkers aan te trekken en te behouden dwingt ons in te zetten op samenwerken en innovatief zijn. Hier gaat het over persoonsgerichte zorg en ondersteuning, zorg snel en dicht bij huis, maar vooral ook het betaalbaar houden van de zorg. Zelf investeert de Zeeuwse Zorg Coalitie €2,1 miljoen, dit wordt aangevuld met €3,2 miljoen vanuit het compensatiepakket. Hiermee is de bij het plan ingediende begroting rond en kan het worden uitgevoerd voor heel Zeeland.

En nog meer:
Onze gemeente kan meedoen aan het programma Aardgasvrije wijken. De energietransitie is voor onze gemeente een grote opgave, daarom is het mooi dat wij hieraan mee kunnen doen. Vlissingen moet hiervoor een aanvraag voorbereiden en indienen (investering vanuit het compensatiepakket €4 miljoen).

In Vlissingen en Zeeuws-Vlaanderen is de werkloosheid relatief hoog en langdurig. Door het programma Perspectief op Werk in Zeeland kunnen de extra banen uit dit compensatiepakket ook benut worden door werkzoekenden (investering vanuit het compensatiepakket €1 miljoen).

Het ontvlechten van het drinkwaterbedrijf Evides uit PZEM (als laatste in Nederland onderdeel van een commercieel bedrijf) geeft een stevige impuls, immers het dividend kan worden ingezet voor het versterken van de sociaal-economische structuur van Zeeland. Het onderzoek hiernaar moet dit jaar worden afgerond.

In de havens en onze industrie in Zeeland werken meer dan 20.000 mensen, reden genoeg dus om die bedrijfstakken vitaal te houden. Dit wordt o.a. gedaan door onderzoek te doen naar de realisatie van de treinverbinding Gent – Terneuzen; de noodzakelijke 380Kv aansluiting van Zeeuws-Vlaanderen; het afvangen en opslaan van CO2 en een onderzoek naar hoe ons havenbedrijf North Sea Port de financiële uitdagingen van de (nabije)toekomst het hoofd kan bieden.

Tot slot
Het compensatiepakket is breed van opzet en is bovenal gericht op het versterken van Zeeland en van de gemeente Vlissingen in het bijzonder. Uitvoering ervan zorgt voor 1000 banen, bovendien is de investering in Zeeland/Vlissingen een veelvoud van die als er alleen een marinierskazerne zou zijn gebouwd. Daarmee onderschrijven wij als PSR dat er een ruimhartig compensatiepakket ligt.

Als PSR zijn wij blij met het feit dat het Rijk door het ondertekenen van het bestuursakkoord uitspreekt samen met de regio te willen gaan werken aan de uitvoering van het pakket. Het vertrouwen in de Rijksoverheid en een aantal andere provinciale overheden was gedaald tot een ongekend dieptepunt. Feit is wel dat je als overheden de draad wel weer op moet pakken en vooruit moet kijken. Dat neemt niet weg dat volgens de PSR vertrouwen wordt hersteld door bouwen, met name dus door het uitvoeren van dit compensatiepakket. Overigens zal er twee maal per jaar een voortgangsrapportage worden opgesteld voor de gemeenteraad (die rapportage is uiteraard openbaar).

Inmiddels hebben alle partijen ingestemd en daarmee is het akkoord ook in werking getreden. Aan de slag met de uitvoering dus!

AFWEZIG?

Geen vermelding over onze scherpe inbreng. Geen vermelding over onze unaniem aangenomen motie. Het lijkt dat de fractie Partij Souburg-Ritthem afwezig was tijdens de gemeenteraadsvergadering van donderdag 5 maart jl. De fractie was echter vijf personen sterk paraat, want één van de agendaonderwerpen was de marinierskazerne.

De inbreng van Partij Souburg-Ritthem bij het agendapunt ‘marinierskazerne niet naar Vlissingen’ is terug te lezen op onze website. Bij de behandeling van het onderwerp heeft Partij Souburg-Ritthem de onderstaande motie ingediend:

“Een betrouwbare Rijksoverheid is noodzakelijk: de marinierskazerne is de contractafspraak en altijd beter dan compensatie!”

overwegende dat

• er in 2012 een bewuste keuze is gemaakt om de marinierskazerne in Vlissingen te bouwen;
• er in 2012 een afweging is gemaakt waarom de kazerne in Vlissingen moet komen;
• er ten opzichte van de argumenten in 2012 geen verandering is in deze argumenten;
• de Haagse belofte uit 2012 in 2014 is vastgelegd in de diverse contracten;
• er nu sprake is van contractbreuk door de Rijksoverheid;
• er nooit sprake is geweest van alternatieve locaties;
• getekende contracten verplichtingen inhouden voor alle contractpartners;
• de Rijksoverheid, door haar voorgenomen besluit, afstand neemt van haar verplichtingen in het marinierskazerne dossier richting de gemeente Vlissingen en de Provincie Zeeland en het Waterschap Scheldestromen;
• hierdoor het vertrouwen is omgeslagen in het sterk wantrouwen van de Rijksoverheid;
• onder andere de Vlissingse programmabegroting 2020, pagina 5/107/108, glashelder weergeeft de volledige medewerking en kennis bij het Rijk van/over de Michiel Adriaanszoon de Ruyter kazerne;
• de in de Vlissingse begroting opgenomen inkomsten uit de komst van de marinierskazerne niet ten laste mogen komen van de negatieve algemene reserve van de gemeente Vlissingen;

van mening dat

• de Tweede Kamer, gezien de feiten, een liegende staatssecretaris niet kan laten aanblijven, maar dit aanblijven dankzij de coalitiepartijen wel gebeurde;
• de “geheime operatie” van de staatssecretaris van Defensie een verbijsterende, bizarre en ongehoorde actie was;
• de Rijksoverheid daadwerkelijk onverantwoord gedrag toont in de casus marinierskazerne;
• er wantrouwen is over de uitvoering van compenserende maatregelen, dit in relatie tot de getekende contracten voor de marinierskazerne;
• de Tweede Kamer samen met het Kabinet zorgvuldig en betrouwbaar beleid dient vast te stellen;
• de gemeente Vlissingen op een ongehoorde en ongekende manier wordt benadeeld;
• er per direct financiële middelen moeten komen voor de in de begroting van gemeente Vlissingen genoemde inkomsten vanuit de MARKAZ;
• er zo snel mogelijk gewerkt moet worden aan een voor de lange termijn economische spin-off;
• een vergoeding voor de imagoschade, bijna niet in geld uit te drukken, overeengekomen wordt;
• een rechtszaak nog altijd tot de mogelijkheden behoort;

draagt het college op

• over te gaan op de in de Kamerbrief van vrijdag 14 februari 2020 genoemde drie sporen en deze sporen door het college zo snel mogelijk te bespreken met de aan te stellen adviseur, in samenspraak met de Provincie Zeeland en het Waterschap Scheldestromen en hierover de gemeenteraad zo snel mogelijk te informeren;
• om nadrukkelijk te borgen dat beide voorgenomen besluiten:  de Marinierskazerne niet naar Vlissingen te verhuizen en een ruimhartig compensatiepakket niet los van elkaar definitief genomen kunnen worden;
• om voldoende zekerheden van de Rijksoverheid te krijgen voor de daadwerkelijke uitvoering van de compensatiemaatregelen;

Partij Souburg-Ritthem was uiterst tevreden met de steun van alle andere raadsfracties. Net als het raadsvoorstel werd ook een SGP motie unaniem aangenomen. Een werkelijk staaltje eensgezindheid in onze gemeenteraad.

Partij Souburg-Ritthem spreekt steun uit en heeft vertrouwen in de onderhandelaars namens onze gemeente, de Provincie Zeeland en het Waterschap Scheldestromen. Wij wensen de onderhandelaars veel succes om in elk geval een volwaardige compensatie voor de gemeente Vlissingen te realiseren.

Weinig verrassend rollenspel van bepalende hoofdrolspelers. Van liegen en bedriegen over de marinierskazerne nu naar voor Vlissingen en Zeeland passende compensatie in nieuwe werkgelegenheid en financiën.

“Het ministerie van Defensie, het Rijksvastgoedbedrijf, de gemeente Vlissingen, het waterschap Scheldestromen en de Provincie Zeeland werken samen aan de realisatie van de Michiel Adriaanszoon de Ruyterkazerne aan de Buitenhaven in Vlissingen.” Deze zin, naar nu blijkt onzin van de zijde van de Rijksoverheid, komt uit één van de vele gemaakte folders.

Terecht spreken we in deze casus over een onbetrouwbare Rijksoverheid! Liegen en bedriegen mag volgens een Kamermeerderheid, het Kamertoneelstuk in vier bedrijven gaf dat glashelder aan. Kamerleden bleven ver weg van de inhoud. Dat belooft wat voor het politieke landschap na de verkiezingen in maart 2021. Laten we bij de compensatie uitwerking vooral samen optrekken en uiterst waakzaam zijn. De eerdere contracten bleken na zes jaar niet meer dan oud papier en geen in beton gegoten afspraken. Het cassettebandje van staatssecretaris Visser bleef maar herhalen: eerst “dilemma”, daarna het woordje “sorry” en opvolgend “de toekomstbestendigheid van het Korps, kazerne fit for purpose en de kosten van de nieuwe kazerne”.

De Marinierskazerne door de jaren heen

In 2011 waren de eerste gesprekken over de locatie Vlissingen. Voor Zeeland belangrijk om, vanwege eerder vertrek (sedert 1996 in totaal 1600 voltijdbanen), overheidsinstellingen naar onze Provincie te halen. Op 31 augustus 2012 is het definitieve besluit tot bouwen van de marinierskazerne genomen. In de jaren 2014-2016 wordt de locatie formeel overgedragen aan Defensie. Een gesloten Bestuursovereenkomst, een erfpachtovereenkomst, een overeenkomst financiële bijdrage erfpachtcanon, de bestuursovereenkomst bouwrijp maken en de bestuursovereenkomst voor kostendeling gronddossier. De Provincie stelde het inpassingsplan vast en de gemeente Vlissingen heeft een Beeldkwaliteitsplan opgesteld.

Donderslag Kabinet slaat diepe kloof

Op vrijdag 14 februari 2020 komt het voorgenomen besluit dat de marinierskazerne niet in Vlissingen gebouwd gaat worden. Waardeloos zoals met de gemeente Vlissingen en de Provincie Zeeland wordt omgesprongen. De Zeeuwse politici in de Tweede Kamer waren oorverdovend stil. De politieke realiteit is echter glashelder: er is niet naar Zeeland geluisterd maar naar Defensie. Er blijft absoluut een rotsmaak hangen over dit dossier. De Kabinetsbrief met bijlagen maakte nog eens uiterst pijnlijk duidelijk dat het belazeren en bedriegen al veel langer aan de orde was. 

Een staatssecretaris die sorry zegt, maar alleen omdat het moet

Het teleurstellende debat eindigde als een nachtkaars. Het vooraf uiterst strak geregisseerde toneelstuk had alleen pijnlijke consequenties voor Vlissingen en Zeeland. De staatssecretaris gaf aan dat ze het anders had moeten doen. Ze wilde haar huiswerk goed doen en met een uitgewerkt plan komen. Ze wilde eerst een alternatieve locatie hebben voor de mariniers voordat ze tegen Zeeland haar twijfels zou uitspreken. Als je goed je huiswerk wil doen en je vergeet je contractpartners te informeren…. Of als je dan toch een echt uitgewerkt plan wil hebben, hoe kan je dan Vlissingen en Zeeland vergeten in je uitgewerkte plan? Hoe kan je dan vergeten zijn om een volwaardige compensatie voor Vlissingen te bedenken. Gewoon dom? Naïef? Of is het echt zo dat Gemeente Vlissingen en Zeeland gewoonweg vergeten zijn in dit plan? Het is Zeeland maar, die Provincie met weinig stemgerechtigden, die komt ver van de Randstad af immers altijd op de laatste plaats. Onbegrijpelijk!

Compensatie

Met een waardeloos voorgenomen Kabinetsbesluit is er nu eerst de weg naar gesprekken over compensatie. Een compensatie, met nieuwe werkgelegenheid inclusief economische spin-off  en financiële kaders, dus een compensatiepakket wat moet luiden als een klok. En compensatie voor de imagoschade Zeeland en Vlissingen aangedaan, al hoewel die onbetaalbaar is.